NOC/NSF: 'DE REIS NAAR DE SPORTIEFSTE JEUGD VAN DE WERELD', ZIN OF ONZIN? (DEEL 3)

2026-08-30, door: George Sieverding

                                Overzicht    >    Oude column

NOC/NSF: 'De reis naar de sportiefste jeugd van de wereld', zin of onzin? (deel 1 en 2) moet worden: "De reis naar de gezondste jeugd van de wereld rond 2040".
In onderstaande Column wordt het vijftig jaar oude idee in een nieuw jasje gepresenteerd.
Eigenlijk dient dit als enigszins wereldvreemd en naïef*1 te worden bezien want de maatschappij is meer dan ooit versnipperd waarin samenwerken nauwelijks meer mogelijk is en velen de gelanceerde ideeën opeisen ter meerdere eer en glorie van zichzelf. In de voetbalwereld wordt altijd gekscherend gesproken over "18 miljoen bondscoaches", de politiek begint hierop te lijken. Gezien mijn leeftijd, de 80 komt in beeld, is het echter nu of nooit. Bij mij persoonlijk geen plaats voor pessimisme, wel is er
weinig vertrouwen voor hen die voor dit soort ingrijpende beslissingen staan.

ORANJE BOVEN
Na de kritiek op en zelfs afkeuring van het Jeugdsportplan 2022-2032
NOC/NSF: 'De reis naar de sportiefste jeugd van de wereld', zin of onzin? (deel 1 en 2)
is het niet meer dan logisch om met een "alternatief"*2 te komen.
Dit "alternatief" is eigenlijk een voortzetting van een visie, ontstaan in de jaren zeventig om vervolgens langdurig te zijn geparkeerd.
Geprikkeld door de kretologie van het NOC/NSF is deze weer tevoorschijn gekomen.
Waarom het motto OANJE BOVEN? Het heeft niets te maken met sympathie of antipathie met het Koningshuis. Bij iedere bijzondere gelegenheid kleurt Nederland oranje wat ons ook internationale herkenbaarheid heeft opgeleverd.
De slogan ORANJE BOVEN is gekozen door het bovengenoemde en dient het eindresultaat, tevens de start, van deze periode waarin de voorwaarden zijn gecreëerd voor de volgende periode waarin de Nederlandse jeugd op velerlei gebied, niet alleen de sport, tot absolute top prestaties kan groeien.
Het "alternatief" is een beleidsplan wat moet leiden tot
"De reis naar de gezondste jeugd van de wereld rond 2040".
De reis, 12 jaar, 3 periodes van 4 jaar (2028-2031, 2032-2035, 2036-2039).
De gezondste jeugd, mentaal en fysiek.

Allereerst dient de maatschappelijke herkenning van de huidige mentale en fysieke achteruitgang bij de jeugd, met enorme consequenties op latere leeftijd, breed te worden gedragen.
Na een breed gedragen herkenning dient erkenning van de verantwoordelijkheid te volgen. Erkenning door alle politieke partijen (nationaal, provinciaal en lokaal) alsmede alle grote maatschappelijke organisaties (onderwijs, verzekeraars en bonden), met als gevolg het ondertekenen van een convenant*3 dat geldt voor de gehele periode van 12 jaar.
De politieke keuze, noch de religieuze richting, noch financiële belangen hebben invloed. Het is neutraal, onveranderlijk en eensgezind gedragen.
Dit alles moet leiden tot onderstaand beleidsplan ORANJE BOVEN.

Zoals in het tweede deel beschreven ligt de primaire verantwoordelijkheid voor de jonge mens (van baby tot het einde van de basisschool) bij de ouders.
De ouders dienen zich meer dan ooit bezig te houden met de mentale en fysieke gezondheid van hun kinderen. Dat vraagt tijd en activiteit, zie wederom deel 2 de specifieke leeftijdskenmerken.
De overheden dienen vooral facilitaire mogelijkheden aan te bieden.

De secundaire verantwoordelijkheid neemt meer en naar toe naarmate de leeftijdsfasen en de daaraan verbonden specifieke ontwikkelingen zich voltrekken.
Met name het onderwijs gaat een toenemende rol spelen in deze verantwoordelijkheid. De mate van mentale gezondheid hangt sterk of van het onderlinge samenspel van de kinderen.
De inrichting van het onderwijssysteem gaat op de schop.
Regelmatig buitenspelen wordt een vast onderdeel.
Het schoolzwemmen en de gymnastiek uren komen terug op het rooster.
Muzikale ontwikkeling, dans en toneel worden toegevoegd.
Dat vraagt om herziening en vermoedelijke aanvulling van de beschikbare menskracht, accommodaties en financiën.

Naast het onderwijs spelen ook sport- en culturele organisaties een rol in de secundaire verantwoordelijkheid.
Met betrekking hiertoe is het advies om de organisaties "open te stellen" voor kennismakingsactiviteiten zonder hieraan onmiddellijk de verplichting tot lidmaatschap.
Deze periode staat geheel in het teken van ontwikkeling, ontdekken, proeven en geleidelijk voorzichtige voorkeuren aangeven.

Deze periode, 0-± 12 jaar, dient maatschappelijk een totale gedaantewisseling te ondergaan. Gezinnen, in welke vorm dan ook, het onderwijs, direct betrokken organisaties, de politiek (lokaal - provinciaal en landelijk) dienen dit als een speerpunt in de aanpak op te nemen. Op een zeer transparante*4 wijze dient te worden aangegeven hoe de invulling van dit speerpunt gestalte krijgt.

Speerpunten
1.Accommodatiebeleid
2.Personeelsbeleid
3.Financiering

Ad.1.
Accommodatiebeleid gericht op

-Zorg
-Onderwijs
-Bestuur
-Economie
-Cultuur
-Sport
-Recreatie
Dit vergt een enorm accommodatiebeleid.
Onderwijs, cultuur, sport en recreatie staat in deze periode centraal.
Basisvoorzieningen zijn vastgelegd in tabellen. Aantallen inwoners bepalen welke en de hoeveelheden van deze voorzieningen.
Dit wordt in de eerste periode van 4 jaar vastgesteld gebaseerd op ORANJE BOVEN.
De planning voor aanleg van buiten accommodaties (van simpele speelveldjes tot grote sportparken),
binnen accommodaties (van gymnastieklokalen, via dorpshuizen, naar sporthallen), liefst in combinatie van diverse sectoren (onderwijs, cultuur, sport en recreatie), dient transparant te zijn, eenvoudig te begrijpen en gereed voor realisatie in de twee volgende periodes van 4 jaar.

Voorbeeld: huidige bestand ± 7.000 basisscholen, inclusief speciaal onderwijs. Hiervoor zijn ± 5.000 gymnastiekzalen beschikbaar en kan er gebruik worden gemaakt van ± 700 sportzalen en ± 1.500 sporthallen. Vastgesteld dat er minimaal 2.000 gymnastieklokalen, 300 sportzalen en 500 sporthallen
toegevoegd moeten worden en ± 25% van het huidige bestand toe is aan een grondige renovatie*5. In de maatschappelijke planning dienen financiën (niet in de vorm van lumpsum*6 doch in de eerder beschreven geoormerkte*7 vorm), beschikbaarheid van grond (overheden dienen de grond om niet beschikbaar te stellen) en de realisatie (overheden, particulier initiatief en combinaties) wederom transparant en voor iedereen te begrijpen te worden vastgelegd.
Al met al een accommodatiebeleid dat is gebaseerd op het inlopen van achterstanden om na een periode van ± 12 jaar rond het acceptabele startpunt te komen.
In Ad.3. wordt de vorm van financiering uitgelegd.

Ad.2.

Personeelsbeleid

Herziening, vermindering, herschikking.

Toename ouderparticipatie*8 op het merendeel van de hierboven genoemde zaken.

Inzet van vroeg- en jong gepensioneerden.

Inzet van vrijwilligers.

Inzet asielzoekers.

Combinaties.

Ook hiervan dient een transparant overzicht te komen gebaseerd op daadwerkelijk functioneren in welke vorm dan ook. Onderwijzend personeel, ambtenaren, zij die deelnemen aan een vorm van ouderparticipatie, de vrijwilligers en zij die op de een of andere manier aan de zijlijn staan geparkeerd. Hierbij te denken aan WAO, VUT, gepensioneerden, asielzoekers etc. etc..

Dit alles wil niet zeggen dat genoemde groepen huidige werknemers moeten vervangen. Daarin dient een efficiënte vorm van herschikking en inzetbaarheid te komen. Deze samenleving loopt vast op de managers. Bovengenoemde groepen dienen vooralsnog in ondersteunende zin te worden ingezet, mogelijk met als uitzondering de inzet van vroeg- en jong gepensioneerden. Maak gebruik van de aanwezige kennis.

Voorbeeld: het huidige bestand aan speelplekken en georganiseerde speeltuinen telt zo'n kleine 34.000 accommodaties waarvan ± 1.000 georganiseerde en beheerde speeltuinen. Veel van deze speeltuinen hebben toezicht. Vrijwilligers doch niet zelden vroeg- en / of jong gepensioneerden, zelfs mensen in de WAO die een centje willen bijverdienen.

Ad.3.
Financiering

Allereerst de opmerking dat er honderden projecten gevonden kunnen worden die miljarden extra kosten. Hier ligt het accent echter op onze jeugd en vooral de consequenties op de lage termijn, dus een weloverwogen keuze.
De financiering dient op de eerste plaats te geschieden vanuit de overheden (landelijk, provinciaal en lokaal). De geldstromen vanuit de landelijke overheid komen bijna altijd als lumpsum naar provinciale en lokalen overheden. Dat moet veranderen richting geoormerkt. Tevens dienen de specifieke subsidies te worden afgeschaft en de huidige beschikbare middelen mee worden uitgebreid.
Ook dient er een moreel beroep te worden gedaan op grote organisaties en het bedrijfsleven zonder dat hun lasten worden verzwaard.
Ook ouderbijdragen, giften en erfenissen dienen hierin te worden opgenomen.
Voorbeeld: zoals eerder gemeld telt Nederland zo' n 7.000 basisscholen met ± 1½ miljoen kinderen. Deze basisscholen ontvangen jaarlijks ± € 11.000,00 per leerling in de vorm van een lumpsum rijksbijdrage. Deze extra kosten, € 1.250,00 per leerling, zullen rond de € 2 miljard bedragen. Wat betekent € 2 miljard op een Rijksbegroting (2026) van bijna € 500 miljard. Het gaat om onze jeugd en het is een investering in toekomstige besparingen zoals zorg. Of deze verhoging deze lading voldoende dekt dient te worden doorgerekend.

Voorbeeld: de bouw van een eenvoudig doch functioneel zwembad. Rond de € 15 miljoen. De grond wordt om niet ter beschikking gesteld (sociaal maatschappelijk doel), de noodzakelijke financiering komt uit het bouwfonds (landelijk, provinciaal en stedelijk gezamenlijk) à fonds perdu*9 en de exploitatie komt in handen van het particulier initiatief. Grond, stichtingskosten, exploitatie* zonder belasting van grond- en / of stichtingskosten, wordt een financieel aantrekkelijk project.

Samenvatting
Niet vergeten
-presentatie in "Jip en Janneke taal"
-evaluatie momenten
-positie van de project aanjagers en beschermers
-inbreng wetenschappers en deskundigen
-rolmodellen
noch
-de invloeden van de sociale media
noch
-de gevolgen op de middellange en vooral lange termijn.
Zijn er vragen die niet beantwoord kunnen worden? Neen!


Woord- en begripsverklaring
*1 naïef: argeloos, onwetend
*2 alternatief: keuze, optie of andere mogelijkheid
*3 convenant: overeenkomst
*4 transparant: doorzichtig, doorschijnend
*5 renovatie: vernieuwing, verbouwing, opknapbeurt
*6 lumpsum: éénmalige betaling
*7 geoormerkt: vastgesteld doel
*8 ouderparticipatie: betrokkenheid ouders
*9 à fonds perdu: geen terugbetaling noch restwaarde
* exploitatie: uitbaten, beheer

Voor deze verklaringen is gebruik gemaakt van Google

                                Overzicht    >    Oude column

© George Sports/NatriSoft 2025